อุทยานแห่งชาติต้นสักใหญ่ จังหวัดอุตรดิตถ์

สถานที่ท่องเที่ยว จังหวัดอุตรดิตถ์

วันนี้เรายังอยู่กับธรรมชาติกันที่ อุทยานแห่งชาติต้นสักใหญ่ กันนะครับ

อุทยานแห่งชาติต้นสักใหญ่ ตั้งอยู่ที่บ้านปางเกลือ ตำบลน้ำไคร้ อำเภอน้ำปาด จังหวัดอุตรดิตถ์ เป็นอุทยานแห่งผืนป่าเบญจพรรณที่มีเนื้อที่ 22,000 ไร่  ไฮไลท์ คือ ต้นสักใหญ่ที่สุดในโลก มีอายุประมาณ 1,000 ปี ซึ่งค้นพบเมื่อประมาณปี พ.ศ. 2470 สักใหญ่ต้นนี้ ลำต้นโต ขนาด 8 คนโอบ วัดโดยรอบได้ 948เซนติเมตร และความสูง 38.5 เมตร เนื่องจากส่วนยอดถูกลมพายุพัดหักแต่ลำต้นทั่วไปยังคงอยู่ในสภาพที่ดี

ถนนเส้นทางเข้าอุทยานต้นสักใหญ่ในช่วงฤดูฝน เขียวขจีสดชื่นมากมีต้นไม้ปกคลุมตลอดทั้งพื้นที่ซึ่งส่วนใหญ่ คือ ต้นสัก ปลูกเรียงรายเป็นแถวทิวแถวบนถนนที่มีความโค้งสูงต่ำ เป็นอีกหนึ่งภาพที่สวยงามอดใจไม่ไหว ต้องจอดรถและเดินลงไปเก็บภาพ

มาถึงทำการอุทยาน บริเวณรอบ ๆ ต้นสักใหญ่ประกอบด้วยต้นสักขนาดย่อม เป็นป่าเบญจพรรณซึ่งมีไม้สักเป็นองค์ประกอบโดยรอบเป็นแหล่งไม้สักตามธรรมชาติแหล่งสุดท้ายของจังหวัดอุตรดิตถ์ และได้ปรับปรุงตกแต่งบริเวณให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวและพักผ่อนหย่อนใจเป็นอย่างดี นอกจากนี้ภายในวนอุทยานต้นสักใหญ่ยังมีเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ ระยะทาง 2 กิโลเมตร โดยต้องทำหนังสือขออนุญาตถึงฝ่ายอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้

บรรยากาศเงียบสงบร่มรื่น สดชื่นมาก เหมาะสำหรับมานั่งพักผ่อนทางอุทยานมีการจัดที่นั่ง รวมทั้งศาลานั่งเล่นไว้หลายจุดภายใต้ร่มไม้ที่เขียวขจี มีพันธุ์ไม้สวยแปลก ที่จะได้พบเห็นตลอดทางเดินไปชมต้นสัก

มาถึงลานสักใหญ่ หรือชื่อย่างเป็นทางการว่า มเหสักข์ ซึ่งเป็นที่ตั้งของต้นสักใหญ่ อายุกว่า 1500 ปี มีการจัดทำเส้นทางเดินเป็นสะพานไม้ยกสูงชมวิวรอบต้นสักไว้

เดิมชื่อ อุทยานแห่งชาติคลองตรอน กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช ได้มีประกาศเปลี่ยนชื่อเป็นอุทยานแห่งชาติต้นสักใหญ่ในวันที่ 12 กรกฎาคม 2555  เพื่อให้การเรียกชื่ออุทยานแห่งชาติมีความเหมาะสมสอดคล้องกับลักษณะของความโดดเด่นตามสภาพธรรมชาติในท้องถิ่น ตั้งอยู่หมู่ 4 บ้านปางเกลือ ตำบลน้ำไคร้ เป็นป่าเบญจพรรณผสมป่าเต็งรังบนเนินเขาและมีภูเขาสลับซับซ้อนกัน มีคลองขนาดใหญ่เป็นแหล่งหล่อเลี้ยงชีวิตสัตว์ทั้งหลายของที่นี่ และในพื้นที่อุทยานยังมีสถานที่ท่องเที่ยวทางธรรมชาติหลายแห่ง เช่น ต้นสักใหญ่ ซึ่งประกอบเป็นคำขวัญประจำจังหวัดอุตรดิตถ์ น้ำตกห้วยเนียม น้ำตกมอนแก้ว และยังมีถ้ำ ได้แก่ ถ้ำจัน ถ้ำเจดีย์ ถ้ำเสือดาว ถ้ำผาตั้ง และยังมียอดดอยที่คนทั่วไปรู้จักกันดีใน ชื่อยอดดอยภูเมี่ยง ซึ่งสูงเป็นอันดับที่ 5 ของประเทศไทย โดยอุทยานแห่งชาติต้นสักใหญ่ มีพื้นโดยรวมทั้งหมด 324,240.80 ไร่ หรือ 518.80 ตารางกิโลเมตร ได้รับการประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติเมื่อวันที่ 4 ธันวาคม พ.ศ. 2546 นับเป็นอุทยานแห่งชาติลำดับที่ 103 ของประเทศไทย

ต้นสักใหญ่ที่สุดในโลกถูกพบเมื่อประมาณปี พ.ศ. 2470 โดยได้รับการจัดตั้งเป็นวนอุทยานต้นสักใหญ่ เมื่อ พ.ศ. 2511 มีอายุประมาณ 1,500 ปี มีความสูง 47.8 เมตร ความยาวรอบต้น 1,007 เซนติเมตร วัดเมื่อ 18 มิถุนายน 2543 แม้ส่วนยอดถูกพายุพัดหักแต่ลำต้นส่วนใหญ่ยังคงอยู่ในสภาพเดิมโดยได้รับการดูแลรักษาให้มีความแข็งแรงสมบูรณ์ เมื่อครั้งสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เสด็จทอดพระเนตรต้นสักใหญ่เมื่อวันที่ 14 มกราคม พ.ศ. 2541 มีพระราชเสาวนีย์ว่า ” ให้บำรุงดูแลรักษาต้นสักใหญ่ ให้มีอายุยืนนานที่สุดเท่าที่จะทำได้” กรมป่าไม้ และกรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช ได้สนองพระราชเสาวนีย์ดังกล่าว แต่งตั้งคณะกรรมการบำรุงรักษาต้นสักใหญ่ ตั้งแต่ พ.ศ. 2541 จนถึงปัจจุบัน พบว่าต้นสักใหญ่มีอัตราการเจริญเติบโตเส้นรอบลำต้นเฉลี่ย 1.2 เซนติเมตร ต่อปี (วัดที่ความสูง 1.3 เมตร จากพื้นดิน) และวันที่ 29 กันยายน พ.ศ. 2552 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามว่า “มเหสักข์” เพื่อความเป็นสิริมงคลของชาวไทย ทางอุทยานจัดสร้างทางเดินเป็นแบบสะพานไม้ยกพื้นสูงรอบโคนต้นสักใหญ่ เพื่อไม่ให้นักท่องเที่ยวเดินบนผิวดินบริเวณโคนต้นสัก เนื่องจากอาจจะส่งผลกระทบให้ต้นสักตายได้ รอบๆ โคนต้นทำเป็นหลุมสำหรับให้ปุ๋ยต้นสักลงบนผิวดิน ภายในวนอุทยานมีอาคารซึ่งจัดแสดงนิทรรศการต้นสักใหญ่รวมทั้งประวัติความเป็นมาต่างๆ อีกทั้งยังมีเส้นทางเดินศึกษาธรรมชาติ ระยะทาง 2 กิโลเมตร

น้ำตกคลองตรอน เกิดจากห้วยคลองตรอน มีน้ำตก 2 แห่ง คือ แห่งแรกมี 4 ชั้น มีความสูงประมาณ 20 เมตร แห่งที่ 2 ห่างจากแห่งแรกประมาณ 1.5 เมตร สูง 30 เมตร การเดินทางเข้าชมต้องเดินเท้า

น้ำตกห้วยคอม อยู่บริเวณตอนกลางของห้วยคอม บ้านห้วยคอม ตำบลน้ำไผ่ ประกอบด้วยน้ำตก 3 แห่ง แห่งที่ 1 เป็นน้ำตกชั้นเดียวสูง 15 เมตร แห่งที่ 2 อยู่ห่างจากแห่งแรก 200 เมตร เป็นน้ำตก 2 ชั้น สูง 15 เมตร แห่งที่ 3 ห่างจากแห่งที่ 2 ประมาณ 30 เมตร เป็นน้ำตกชั้นเดียวสูง 20 เมตร การเดินทางต้องเดินเท้า ห่างจากหมู่บ้านห้วยคอม ประมาณ 5 กิโลเมตร รถยนต์เข้าไม่ถึง

น้ำตกห้วยทราย เป็นน้ำตกชั้นเดียวเกิดจากห้วยทรายหรือห้วยคว่ำเรือ มีความสูงประมาณ 35 เมตร

ยอดภูเมี่ยง เป็นผาสูงสวยงาม มีจุดเด่นเฉพาะตัวเป็นผาขนาดใหญ่ มีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 1,656 เมตร ลักษณะเป็นเทือกเขาแบ่งเขตระหว่างจังหวัดอุตรดิตถ์และจังหวัดพิษณุโลก เมื่อยู่บนหน้าผาแล้ว สามารถชมทัศนียภาพของทั้ง 2 จังหวัด และสามารถมองเห็นเขื่อนสิริกิติ์ได้ นอกจากนี้ยังพบพรรณไม้ กุหลาบพันปี ข้าหลวง ดงตาว เอนอ้า และขันหมากป่า รวมทั้งพรรณไม้นานาชนิดตามเส้นทางสู่ยอดภูเมี่ยง และตามเส้นทางจะมีน้ำตกทั้งหมด 8 ชั้น แต่ละชั้นมีลักษณะความสวยงามแตกต่างกันออกไป หากนักท่องเที่ยวท่านใดสนใจสัมผัสบรรยากาศยอดภูเมี่ยง สามารถกางเต็นท์ได้ แต่ไม่มีสิ่งอำนวยความสะดวก  การเดินทางเข้าชมต้องเดินเท้าเท่านั้น นอกจากมีน้ำตก พันธุ์ไม้หายาก และสัตว์ป่าต่างๆ เช่น เก้ง หมูป่า เสือลายเมฆ เลียงผา หมีกระจง และเต่าปูลู อุทยานฯ ยังมีที่พักบริการแก่นักท่องเที่ยว โดยสามารถจองที่พักด้วยตนเองผ่านทางอินเตอร์เน็ต

อุทยานแห่งชาติต้นสักใหญ่
หมู่ที่ 4 ตำบลน้ำไทร อำเภอน้ำปาด จังหวัดอุตรดิตถ์
ค่าเข้าชม : ฟรีทั้งคนไทยและต่างประเทศ
การเดินทาง
จากอำเภอเมืองอุตรดิตถ์ ถึงสามแยกบ้านป่าขนุนมาตามทางหลวงหมายเลข 1047 ถ้ามาในช่วงต้นฤดูหนาว เส้นทางนี้จะเต็มไปด้วยผืนป่าจะเปลี่ยนสีงดงามมาก จากนั้นผ่านทางเข้าอุทยานแห่งชาติต้นสักใหญ่ (อุทยานแห่งชาติคลองตรอน) ถึงอุทยานแห่งชาตอต้นสักใหญ่ รวมระยะทาง 53 กิโลเมตร ส่วนขากลับ ถนนตัดผ่านป่าสักแล้วอ้อมกลับมายังเส้นทางเดิม จากนั้นสามารถใช้ทางเส้นนี้เดินทางต่อไปยังเขื่อนสิริกิติ์และท่าปลาได้

สิ่งอำนวยความสะดวก ที่พัก และสถานที่กางเต็นท์

ที่พัก – สักใหญ่ 201 (ผากล้วยไม้)

ห้องประชุมสัมมนา – คลองตรอน 011 – ห้องประชุม 1

แชร์บทความนี้